Archive for Μαρτίου 2013

Η φωτογραφία της ημέρας…

Η φωτογραφία της ημέρας...

Οδός Μπότσαρη στο 19ο διαμέρισμα της γαλλικής πρωτεύουσας, στο Παρίσι!!!
Το όνομα δόθηκε προς τιμήν του Μάρκου Μπότσαρη το 1880.

1821, Η Απελευθέρωση του Πύργου!!!!

         Στα τέλη Μαρτίου του 1821, Λαλαίοι Τούρκοι με μεγάλο τμήμα πεζών και έφιππων πολεμιστών φθάνουν στην πεδινή Ηλεία για να καταστείλουν την επανάσταση, την οποία είχε κηρύξει ο Χ. Βιλαέτης (φώτο1) στον Πύργο και ο Γ. Σισίνης (φώτο2) στην Ήλιδα. Οι οπλαρχηγοί του Πύργου συγκαλούν έκτακτο συμβούλιο και προετοιμάζουν την άμυνά τους. Οι απόψεις όμως διίστανται για το χώρο όπου θα παραταχθούν. Άλλοι πρότειναν υψώματα έξω από τον Πύργο και άλλοι θεωρούσαν περισσότερο αποτελεσματικό να οχυρωθούν στις μεγαλύτερες οικίες, οι οποίες είχαν τείχη και πολεμίστρες. Υπήρχαν όμως και οι τολμηροί, οι οποίοι πίστευαν ότι η μάχη σώμα με σώμα θα ήταν η πλέον κατάλληλη μέθοδος για αντιμετώπιση των εχθρών. Η εξεύρεση λύσης αποδεκτής από όλους ήταν αδύνατη. Κι έτσι η κάθε πλευρά αποφάσισε να αντιμετωπίσει τους εφορμούντες από όποιο σημείο θεωρούσε καταλληλότερο.

Image

 

Image

        Στις 3 Απριλίου, οι Λαλαίοι επιτίθενται στον Πύργο, καίγοντας και λεηλατώντας τα αφύλακτα σπίτια. Τότε, ο Χαράλαμπος Βιλαέτης  ο Αναγνώστης Παπασταθόπουλος, ο Λυκούργος Κρεσταινίτης, ο Διονύσιος Διάκος(1), οι αδερφοί Μήτζου, αλλά και ο Πάνος με το Γενναίο Κολοκοτρώνη οδηγούν τους Πυργιώτες σε μια μάχη δίχως προηγούμενο για τα δεδομένα της περιοχής. Οι περισσότεροι είχαν φροντίσει να οχυρωθούν μέσα στα πιο μεγάλα σπίτια, που ανήκαν στις οικογένειες των προκρίτων και των οπλαρχηγών και κατά κύριο λόγο βρίσκονταν γύρω από το ναό του Αγίου Χαραλάμπους. Ο Βιλαέτης είχε δώσει εντολή να μην κυκλοφορεί κανείς στους δρόμους. Την κρίσιμη ώρα, όταν ο κλοιός έχει σφίξει γύρω από τους Έλληνες, οι προσευχές των αμυνομένων πιάνουν τόπο και μια ομάδα Καλαβρυτινών (πιθανώς σταλμένη από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό), φθάνει στον Πύργο, ώστε να συνεισφέρει στην άμυνά του. Μετά από πολυήμερη μάχη, οι Λαλαίοι καταστρέφουν ό,τι μπορούν και αναχωρούν ξανά για τα ορεινά. Οι απώλειες τους είναι μεγάλες. Ζημιές έχει υποστεί όμως και ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους. Εντούτοις, έχει επιτευχθεί να απελευθερωθεί μια από τις πρώτες πόλεις στον ελλαδικό χώρο, ο Πύργος!

       Μόλις το δράμα του Πύργου έλαβε τέλος, ο Βιλαέτης έλαβε την απόφαση, την οποία ακολούθησαν πολλοί. Οι Τούρκοι του Λάλα έπρεπε να διωχθούν από τον τόπο. Ο θάνατός του και η σφαγή στο Πούσι δεν ήταν μακριά….

Οδός Παπασταθόπουλου 

       Η καταγωγή της οικογένειας Παπασταθόπουλου τοποθετείται στο χωριό Δούκα της ορεινής Ηλείας. Η οικογένεια Παπασταθόπουλου συνδέθηκε φιλικά με τις οικογένειες Αυγερινού και Κολοκοτρώνη, αλλά και με τους Λαλαίους Τούρκους.

Image

 

       Ο Αναγνώστης Παπασταθόπουλος προοριζόταν από την οικογένειά του να γίνει κληρικός, αλλά εκείνος επέλεξε να ασχοληθεί με το εμπόριο και σε νεαρή ήδη ηλικία κινήθηκε προς τη Ζάκυνθο. Όταν επέστρεψε στο χωριό του, προσελήφθη ως γραμματέας και διαχειριστής στους Τούρκους αγάδες του Λάλα. Οι υπηρεσίες που του ανέθετε ο Ιτέμ – μπέης επέτρεπαν στον Παπασταθόπουλο να περιοδεύει σε πολλές περιοχές και αυτό τον έκανε να γνωρίσει πολύ κόσμο. Ένα από τα μέρη, τα οποία επισκεπτόταν συχνά, ήταν και η Ζάκυνθος, όπου διατηρούσε πλοίο μαζί με τον Αυγερινό. Στο νησί γνώρισε πολλούς Ζακυνθινούς, αλλά και Πελοποννήσιους, οι οποίοι είχαν καταφύγει εκεί για να αποφύγουν τις διώξεις των Τούρκων του Μωριά. Εκεί οφείλεται και η γνωριμία του τόσο με την οικογένεια Κολοκοτρώνη όσο και με το Χαράλαμπο Βιλαέτη. Τότε ήταν που ο Αναγνώστης μυήθηκε μαζί τους στη Φιλική Εταιρεία και συσκέπτονταν για την επικείμενη επανάσταση.

      Στη μάχη του Πύργου, ο Παπασταθόπουλος βρισκόταν μεταξύ των οπλαρχηγών και η γνώμη του λαμβανόταν εξίσου σοβαρά με εκείνη του Βιλαέτη, του Κρεσταινίτη, του Διάκου και των αδερφών Μήτζου. Έλαβε μέρος στη μάχη της Αγουλινίτσας, στο Λαντζόι και στο Σμίλα, στην άλωση της Τρίπολης και στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Ο Παπασταθόπουλος ακολούθησε τον Κολοκοτρώνη σε όλες τις μάχες της Γορτυνίας, πριν την άλωση της Τρίπολης, ενώ το 1827 έλαβε μέρος μαζί με ισχυρή δύναμη από την Ηλεία στην πολιορκία των Αθηνών!

Image

       Μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας, η πολιτεία τίμησε στον Αναγνώστη Παπασταθόπουλο με μια μεγάλη έκταση στον Πύργο, σε κεντρικό σημείο, το οποίο τοποθετείται πιθανόν πλησίον της κεντρικής πλατείας του Πύργου. Εάν ισχύει αυτή η τοποθεσία, τότε πρόκειται για το σημείο, όπου ο Δήμος Πύργου έχει δώσει και το όνομα του Παπασταθόπουλου σε δρόμο. Είναι ο δρόμος που μετρά μόλις λίγα μέτρα, πλησίον του ηρώου της κεντρικής πλατείας (φώτο3-4).

Οδός Καπετάν Γιώργη

       Οι αδερφοί Πέτρος και Γεώργιος Μήτζου κατάγονταν από σημαντική οικογένεια του Πύργου. Την περίοδο που οι Τουρκαλβανοί του Λάλα κατέστρεφαν στο πέρασμά τους ό,τι έβρισκαν, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Ζάκυνθο, όπου συνάντησε την οικογένεια Κολοκοτρώνη και άλλους Πελοποννήσιους, οι οποίοι είχαν περάσει στο νησί για ασφάλεια. Εκεί, ο Πέτρος υπηρέτησε και εκπαιδεύτηκε στον αγγλικό στρατό.

Image

        Όταν οι σχέσεις των Ηλείων και των Λαλαίων βελτιώθηκαν, οι αδερφοί Μήτζου επέστρεψαν στον Πύργο. Η έναρξη της δράσης τους τοποθετείται το 1806 όταν συζητείτο η επανάσταση στην Πελοπόννησο. Οι αδερφοί Μήτζου συσκέπτονταν από κοινού με τις οικογένειες Αυγερινού και Παπασταθόπουλου για το πως θα οργανωθεί η επανάσταση στην ευρύτερη περιοχή του Πύργου. Έπειτα από μια πολιορκία στο Μοναστηράκι Γορτυνίας, στην οποία συμμετείχαν τα δυο αδέρφια στο πλευρό του Κολοκοτρώνη, ήρθε η συνθηκολόγηση και οι αδερφοί Μήτζου, μαζί με πλήθος Πυργιωτών πολεμιστών, συνόδευσαν το Θ. Κολοκοτρώνη έως τον Άγιο Ηλία του Πύργου, από όπου εκείνος πέρασε στη Ζάκυνθο.

      Στα χρόνια της Επανάστασης, οι αδελφοί Μήτζου πολεμούσαν στο πλευρό του στρατηγού Παπασταθόπουλου και του Χαράλαμπου Βιλαέτη. Τον Ιούνιο του 1821, οι αδελφοί Μήτζου έλαβαν μέρος στη πολυήμερη μάχη του Πούσι, στο οροπέδιο της Φολόης, όπου άνοιξε ο δρόμος για την άλωση της Τρίπολης. Τέλος, υπό την αρχηγία του Παπασταθόπουλου, οι εν λόγω αδερφοί έλαβαν μέρος και στην πολιορκία των Αθηνών, το 1827.

       Ο Πύργος τιμά σήμερα τον ηρωισμό των αδερφών Μήτζου, με την ονοματοδοσία του δρόμου  (φώτο5) που συνδέει την Πλατεία Ανδριάρα με την Οδό Υψηλάντου, σε Οδό Καπετάν Γιώργη, το όνομα με το οποίο ήταν ευρέως γνωστός ο Γεώργιος Μήτζου.

 

1.Ο Πύργος τιμά την οικογένεια Διάκου με την ονοματοδοσία σε Οδό Διάκου το δρόμο που είναι παράλληλος της Οδού Κρεσταινίτη και ο οποίος ξεκινά από τη νότια πλευρά του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου, τέμνει τις Οδούς Καπογιάννη και Κολοκοτρώνη και φθάνει στο πίσω μέρος της Παλαιάς Δημοτικής Αγοράς, στην Οδό Μεταξά. Ωστόσο, Οδός Διάκου λέγεται και ένας στενός δρόμος, ο οποίος οδηγεί από το πάρκινγκ τής Οδού Παπασταθόπουλου προς το πίσω μέρος του Αγίου Χαραλάμπους. Δηλαδή, η Οδός Διάκου φαίνεται να διακόπτεται από την κεντρική πλατεία…

Μια σπάνια εικόνα!

Μια σπάνια εικόνα!

Πρόκειται για μια εικόνα που δεν την βλέπεις συχνά.. Η ανθρωπότητα είδε σήμερα το μεσημέρι να συναντώνται ένας νυν ποντίφικας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας με έναν εν ζωή τέως Πάπα! Προφανώς και πρόκειται για μια ιστορική στιγμή στην Ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας αλλά και την ανθρωπότητας, αφού για να υπάρξει νέος Πάπας έως σήμερα έπρεπε να έχει πεθάνει ο προηγούμενος. Μόνο που έπειτα την πρόσφατη παραίτηση του Βενέδικτου και την εκλογή του νέου, Φραγκίσκου, τα δεδομένα άλλαξαν κι έτσι σήμερα φτάσαμε να δούμε τον νεοεκλεγέντα ποντίφικα να συναντά τον επίτιμο Πάπα Βενέδικτο.

Το τέλος του Αλή πασά των Ιωαννίνων!

      Αναμφίβολα, στην ιστορία των Ιωαννίνων, της Νήσου, της λίμνης Παμβώτιδας έχει χαραχτεί ανεξίτηλα το τέλος του Αλή πασά των Ιωαννίνων. Πραγματική ιστορία και θρύλοι συνοδεύουν την κυριαρχία και το τέλος του Αλή πασά και στοιχειοθετούν ένα από τα πλέον γνωστά κεφάλαια της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Image

 

       Το 1821 η Αυλή του Αλή πασά είναι ολότελα περικυκλωμένη από τα σουλτανικά στρατεύματα, η περιοχή γύρω από την πόλη είναι στα χέρια τους, σχεδόν όλες οι συμμαχίες του Αλή πασά τον έχουν εγκαταλείψει, όπως και οι ακόλουθοί του και οι Γιαννιώτες. Πλάι του παραμένουν η Κυρα-Βασιλική, ο Θανάσης Βάγιας και ελάχιστοι υπηρέτες. Το Κάστρο είναι έτοιμο να καταληφθεί από τους Τούρκους και ο Αλή πασάς καταφεύγει στο Νησί, στα κελιά της Μονής Παντελεήμονος. Στις 24 Ιανουαρίου του 1822, οι εχθροί του πασά – ύστερα από καλή προετοιμασία της παγίδας – εφορμούν στο νησί. Λίγο αργότερα, ο Αλή πασάς πυροβολείται κάτω από το πάτωμα και τραυματίζεται θανάσιμα (foto1). Σέρνεται ως τα σκαλιά και αποκεφαλίζεται. Η προφητεία του Κοσμά του Αιτωλού πως ο Αλή πασάς θα πάει στην Πόλη με ματωμένα γένια επαληθεύεται, αφού η κεφαλή του μεταφέρεται εμπρός του σουλτάνου Μαχμούτ Β’ (foto2). Η στάση της Κυρα-Βασιλικής θεωρείται θέμα υπό μελέτη. Πολύ πιθανόν να είχε κάνει συμφωνία με τους Τούρκους…

Image

       Τέλος, το γεγονός ότι ο Αλή πασάς αντιστεκόταν με σθένος στα σουλτανικά στρατεύματα και ο αρχηγός των τελευταίων το 1821 αντικαταστάθηκε από το Χουρσίτ πασά του Μωριά, στάθηκε αναμφίβολα ένας από τους λόγους που η επανάσταση του 1821 στην Πελοπόννησο πέτυχε!

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΙΣΙΝΗΣ!!!!!!! Τιμή σε έναν Ηλείο ήρωα του 1821!!!

Image

  • Ο Γεώργιος Σισίνης γεννήθηκε το 1765 (κατά άλλους, το 1769) στη Γαστούνη και καταγόταν από πλούσια και ιστορική οικογένεια, με ρίζες πιθανόν βενετικές ή βυζαντινές.

  • Κατά τα τελευταία χρόνια τής οθωμανικής κυριαρχίας ήταν Πρόκριτος της Γαστούνης.

  • Στο επάγγελμα ήταν πρακτικός ιατρός. Ωστόσο, διακρίθηκε ως πολιτικός και ακόμα περισσότερο ως στρατιωτικός στον Αγώνα για την Ανεξαρτησία.

  • Ο Άγγλος περιηγητής Julius Millingen γράφει για το Γεώργιο Σισίνη πως “από άσημος φαρμακοποιός της Γαστούνης, αυτοανακηρύχτηκε άρχοντας της πόλης και της περιοχής μόλις άρχισε η Επανάσταση”, άποψη στην οποία δεν στέκεται ιδιαίτερα η ιστοριογραφία!

  • Στο όνομά του προστίθεται από τα επίσημα έγγραφα της εποχής και ο τίτλος Λογοθέτης, κάτι το οποίο σημαίνει ότι είχε τιμηθεί με το αξίωμα του άρχοντός Λογοθέτου της Μεγάλης Εκκλησίας (Οικουμενικό Πατριαρχείο).

  • Το 1819 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία.

  • Ο Γεώργιος Σισίνης ήταν αδελφικός φίλος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

  • Ο Γεώργιος Σισίνης είναι εκείνος ο οποίος κήρυξε την Επανάσταση στην περιοχή μας. Η σημαία που φέρεται να ύψωσε στην Ήλιδα το Μάρτιο του 1821 εκτίθεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (κτίριο Παλιάς Βουλής) στην Αθήνα.

Image

  • Ήδη από τις αρχές Μαρτίου του 1821 ο Γεώργιος Σισίνης διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στις επαναστατικές κινήσεις επί ηλειακού εδάφους. Με 300 μόλις άντρες καταδίωξε τους Τούρκους της Γαστούνης.
  • Δεν είναι βέβαιο αν ο Σισίνης βρισκόταν στο πλευρό του Χ. Βιλαέτη στην απελευθέρωση του Πύργου στις 3 Απριλίου 1821. Αναμφίβολα, ωστόσο, ήταν μεταξύ των αρχηγών στη νικηφόρα Μάχη του Λάλα, στη θέση Πούσι (27 Ιουνίου 1821).

  • Η σπουδαίας σημασίας συμμετοχή του στη Μάχη του Λάλα ήταν αρκετός ώστε το όνομά του να γραφεί σε στίχο στις “Λαλιώτισσες”, παραδοσιακό τραγούδι της Ηλείας: Ήρθαν τα Πυργιωτόπουλα κι ο Γιώργης ο Σισίνης..

  • Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Επαρχίας της Ηλείας το 1821, ο Σισίνης ίδρυσε το Κοινόν της επαρχίας Ήλιδος.

  • Η πόλη της Γαστούνης και ειδικότερα η οικογένεια Σισίνη είχαν αναλάβει με δικά τους έξοδα ένα μεγάλο μέρος της υποστήριξης του Αγώνα στη Δυτική Ελλάδα. Αλλά ειδική μνεία γίνεται για τον ανεφοδιασμό του Μεσολογγίου και των Πατρών από το Σισίνη.

  • Ο Γεώργιος Σισίνης διετέλεσε πληρεξούσιος τής Ηλείας στη Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος (1823) και εξελέγη Πρόεδρος της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης (Τροιζήνα, 1826 – 1827)!

  • Στον Εμφύλιο που ακολούθησε την Επανάσταση, ο Γεώργιος Σισίνης συνελήφθη και φυλακίστηκε στην Ύδρα εξαιτίας της διαφωνίας του με την Κυβέρνηση Κουντουριώτη (1825). Ο Τ. Γριτσόπουλος αναφέρει πως ο Κουντουριώτης φυλάκισε τους πολιτικούς αντιπάλους του και εχθρούς τής κυβέρνησης, τον Κολοκοτρώνη, το Δεληγιάννη, το Σισίνη και πολλές άλλες προσωπικότητες της Επανάστασης, κυρίως Μοραΐτες! Τόσο η απειλή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο όσο και η λαϊκή αγανάκτηση οδήγησαν στην απόδοση αμνηστίας στους φυλακισμένους οπλαρχηγούς και αυτοδιοικητικούς.

  • Το 1828 συναίνεσε ώστε ο Πύργος να γίνει η πρωτεύουσα τής Επαρχίας Ηλείας και μάλιστα φέρεται να είπε στον Πυργιώτη πρόκριτο Λυκούργο Κρεσταινίτη “Πάρτε εσείς την πρωτεύουσα στον Πύργο. Εγώ δεν θέλω καλαμαράδες στο κεφάλι μου”! Σημειωτέον πως σήμερα στον Πύργο οι οδοί Σισίνη και Κρεσταινίτη τέμνονται…

Image

  • Ο Γεώργιος Σισίνης δεν ενεπλάκη στη δολοφονία του πρώτου κυβερνήτη της ανεξάρτητης Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, ωστόσο στάθηκε απέναντι στην πολιτική του.

  • Το 1829 ο Σισίνης εξελέγη Πρόεδρος της Ελληνικής Γερουσίας!

  • Λίγο πριν πεθάνει, πήρε την πρωτοβουλία να μεταφραστούν τα περιηγητικά κείμενα του Γάλλου περιηγητή Πουκεβίλ, ο οποίος κατέγραψε τη ζωή σε ένα μεγάλο μέρος του ελλαδικού χώρου κατά τις αρχές του 19ου αιώνα.

  • Ο Γεώργιος Σισίνης απεβίωσε το1831 στη γενέτειρά του και ετάφη πλησίον της Καθολικής Γαστούνης.

  • Το ελληνικό κράτος τον συμπεριέλάβε στο μητρώο με τους σπουδαιότερους συντελεστές της Επανάστασης του 1821 από πολιτική και στρατιωτική άποψη.

Ιnfo

  • Η Οδός Γεώργιου Σισίνη στον Πύργο είναι η πρώτη κάθετη της Οδού Ερμού και τέμνει τόσο την Οδό Αχόλου όσο και την Οδό Κρεσταινίτη στο ιστορικό εμπορικό κέντρο της πόλης. Τυχαία ή μη, είναι παράλληλη των Οδών Θ. Κολοκοτρώνη, Γ. Καραϊσκάκη και Χ. Βιλαέτη

Image

  • Στη Γαστούνη ο δρόμος που φέρει το όνομα τού Σισίνη είναι ο πλέον κεντρικός της πόλης. Η Οδός Γεώργιου Σισίνη είναι ουσιαστικά το τμήμα της Παλαιάς Εθν. Οδού που περνά μέσα από την πόλη, από τη νότια είσοδό της ώς και την έξοδο προς Καβάσιλα.

  • Επί της Οδού Γεώργιου Σισίνη, στη Γαστούνη βρίσκεται και η περίφημη Οικία Σισίνη, η οποία στέγασε από την προεπαναστατική περίοδο έως και τον 20ό αιώνα την οικογένεια Σισίνη, ενώ στο Μεσοπόλεμο υπήρξε Δημαρχείο Ήλιδος. Σήμερα στεγάζει υπηρεσίες του Δήμου Πηνειού.

  • Απέναντι από την Οικία Σισίνη, επί της Πλατείας του Αγίου Νικολάου, βρίσκεται και η προτομή του Γεώργιου Σισίνη.

  • Στην Αμαλιάδα η Οδός Σισίνη είναι παράλληλη της Οδού Αρχαίας Ήλιδας, ξεκινά από την Πλατεία Μπελογιάννη και οδηγεί βόρεια τής πόλης. Στο δε Βαρθολομιό το όνομα του Σισίνη φέρει κεντρική οδός.

Η φωτογραφία της ημέρας!

Η φωτογραφία της ημέρας!

Αυτή είναι η πιο μεγάλη γέφυρα στην Ευρώπη, η οποία σηκώνεται για να περάσουν από κάτω τα πλοία που περνούν. Βρίσκεται στο Μπορντώ της Γαλλίας και εγκαινιάστηκε σήμερα από τον Πρόεδρο της Γαλλίας, Φρανσουά Ολάντ.

Pyrgos Land: Letrinon st.

          Εάν κάθε πόλη έχει μια κεντρική πλατεία, ο Πύργος έχει και την “κεντρική οδό” του. Δεν είναι άλλη από την οδό που τέμνει την κεντρική πλατεία και που συνδέει τις τρεις πιο κεντρικές πλατείες της πόλης, εκείνες που φέρουν τα ονόματα τριών επιφανών Πυργίων του 20ού αι, ενός λογοτέχνη, ενός πρύτανη της Παντείου και ενός ήρωα! Και η ίδια όμως φέρει το όνομα αρχαίου Ηλειακού οικισμού, αλλά και το προηγούμενο όνομα του δήμου…

Letrinon St.

(This is Pyrgos, babe)

Image

       Η Οδός Λετρίνων είναι ένας εκ των πιο κεντρικών και εμπορικών δρόμων στον Πύργο. Πρόκειται για μια μικρογραφία της αγοράς της πόλης. Από ενδύματα και υποδήματα έως σούπερ μάρκετ, οπτικά και ίντερνετ καφέ! Εδώ το Λύκειο Ελληνίδων, εδώ μεγάλο φροντιστήριο Μέσης Εκπαίδευσης, εδώ και μια από τις καλύτερες πίτσες στον Πύργο!

       Ξεκινά από την Πλατεία Ιατρίδη, στη συμβολή της με τις οδούς Ερμού, Γερμανού και Κολοκοτρώνη, τέμνει στη μέση την Πλατεία Σάκη Καράγιωργα (κεντρική πλατεία) και καταλήγει στην Πλατεία Τάκη ΔόξαΔικαστηρίων), όπου συναντά τις οδούς Αγίας Κυριακής και 28ης Οκτωβρίου. Κάθετη τής Λετρίνων είναι και η Οδός Α. Καπογιάννη (πρώην Οδός Επαρχείου), η οποία οδηγεί στο ιστορικό Επαρχείο. Από τη συμβολή της με τις οδούς Αγίας Κυριακής και 28ης Οκτωβρίου έως και το ύψος της Αγίου Νικολάου, η Λετρίνων είναι πεζόδρομος. Από εκεί έως και την Πλατεία Ιατρίδη, η διέλευση οχημάτων επιτρέπεται, ωστόσο πρόκειται για ένα από τα πιο δύσκολα σημεία για εύρεση θέσης στάθμευσης στην πόλη όλο το 24ωρο!

         Επί της Οδού Λετρίνων υπάρχουν σπουδαία μνημεία του Πύργου. Αναφέρομαι στο Δικαστικό Μέγαρο (1971), την προτομή του λογοτέχνη Τάκη Δόξα (η πλατεία επίσημα φέρει το όνομά του), το υποκατάστημα της Τράπεζας της Ελλάδος (ενδεικτικό της οικονομίας της περιοχής, καθότι δεν υπάρχει παντού υποκατάστημά της), το Λάτσειο Δημοτικό Μέγαρο (ομολογουμένως, από τα ομορφότερα δημαρχεία στη χώρα) και στην Πλατεία Ιατρίδη, τον ανδριάντα του Μίλτωνος Ιατρίδη, κυβερνήτη του θρυλικού υποβρυχίου Παπανικολής1. Επιπλέον, δίπλα στην προτομή του Τάκη Δόξα, συναντά κανείς μια από τις χαρακτηριστικές μαρμάρινες βρύσες του Πύργου, οι οποίες κοσμούν αρκετές πλατείες και οι περισσότερες έχουν τη μορφή κίονα ή πεσσού (τετράγωνης κολόνας). Εν τω μεταξύ, σε αυτή την οδό σώζονται δυο από τα παλαιότερα νεοκλασικά κτίρια στην πόλη. Πρόκειται για το Αρχοντικό Ψημμένου και βρίσκεται στη συμβολή με την Οδό Α. Καπογιάννη. Το άλλο είναι επί της κεντρικής πλατείας και το οποίο στεγάζει τα Goody’s.

Image

Image

Info for an ancient city, a “Tower” and a beach…

      ΛέτριναΛετρίνοι). Αρχαία πόλη της ηλειακής Πισάτιδος, κτισμένη πάνω στην ιερή οδό που συνέδεε την Ήλιδα με την Ολυμπία. Τοποθετείται πλησίον της αποξηραμένης σήμερα λίμνης Μουριάς, στα περίχωρα του Πύργου, κοντά στον Άγιο Ιωάννη. Οικιστής της ήταν ο Λετρεύς, γιος του Πέλοπα και της Ιπποδάμειας. Λέγεται πως στους Λετρίνους φυλάσσονταν τα λείψανα του βασιλιά Πέλοπα, τα οποία χρησμός ήθελε να είναι απαραίτητα για την άλωση της Τροίας!

Image

        Στους Λετρίνους υπήρχε ο ναός της Αλφειαίας ή Αλφειωνίας ή Αλφειούσας Αρτέμιδος, κτισμένος σε ανάμνηση του γιου του Ωκεανού, του Αλφειού, ο οποίος στάθηκε αδύνατο να κάνει την παρθένα θεά να τον ερωτευτεί. Ο Παυσανίας (170 μ. Χ.) γράφει ότι η Άρτεμις κατέφυγε στην περιοχή όταν ο Αλφειός την κυνηγούσε. Ο τελευταίος είχε πάρει τη μορφή κυνηγού και ενώ την καταδίωκε, εκείνη του ξέφυγε αφού δεν μπόρεσε να τη διακρίνει ανάμεσα στις νύμφες που τελούσαν ολονύκτιες λατρευτικές πράξεις. Προηγουμένως, η θεά είχε φροντίσει όλες τους να αλείψουν το πρόσωπό τους με πηλό2.

      Στο ναό της Αλφειαίας Αρτέμιδος, η οποία λατρευόταν με αυτό το όνομα μόνο στους Λετρίνους, έχει γραφθεί πως υπήρχε και άγαλμα της τιμώμενης θεάς. Ο Στράβωνας αναφέρει πως το ναό κοσμούσαν ζωγραφικοί πίνακες των Κορίνθιων ζωγράφων Κλεάνθη και Αρήγοντα. Ο πρώτος ζωγράφισε την άλωση της Τροίας και τη γέννηση της θεάς Αθηνάς, ενώ ο δεύτερος ένα γρύπα που μεταφέρει την Αρτέμιδα.

Image

 

Ο Δήμος Πύργου έως και τη δεκαετία του 1980 είχε το όνομα Δήμος Λετρίνων. Αυτό ίσχυε από το 1834, οπότε με Βασιλικό Διάταγμα ορίστηκαν οι πρώτοι δήμοι στη χώρα και μεταξύ αυτών ο Δήμος Λετρίνων με πρωτεύουσα τον Πύργο.

Μεταξύ άλλων, οφείλω να σταθώ σε ένα σημείο. Αρχαίος “Πύργος” δεν υπάρχει, κατά τα πρότυπα της αρχαίας Αθήνας ή της αρχαίας Σπάρτης, για παράδειγμα. Στην περιοχή της σημερινής πόλης τοποθετούνται δύο αρχαίοι οικισμοί. Ο ένας είναι τα Λέτρινα, στη θέση των οποίων αναφερθήκαμε ήδη. Ο άλλος είναι το Δυσπόντιον, για το οποίο, οι απόψεις στις πηγές διίστανται! Κάποιοι το τοποθετούν στη Σαλμώνη ή τη Βαρβάσαινα και κάποιοι άλλοι στη Μυρτιά.

Οικισμός στη θέση της σημερινής πόλης χρονολογείται από τον 17ο αιώνα. Πρώτη γραπτή αναφορά του Πύργου έχουμε το 1687 και το όνομα οφείλεται προφανώς στον πύργο του Τσερνωτά. Κάποιοι ιστορικοί βέβαια γράφουν πως το τοπωνύμιο Πύργος δεν αναφέρεται ποτέ πριν το 1778, οπότε και υπάρχουν επίσημα έγγραφα και συμφωνητικά του Γεώργιου Αυγερινού3.

Image

 

       Τέλος, ο παραλιακός οικισμός Λέτρινα έχει πάρει το όνομά του από την ομώνυμη αρχαία πόλη και βρίσκεται στο μέσο περίπου μεταξύ Σπιάντζας και Κατακόλου, πλησίον της θέσης των αρχαίων Λετρίνων. Η καντίνα που λειτουργεί εκεί τα τελευταία χρόνια έχει καταστήσει την παραλία πολυσύχναστη για τους νέους της περιοχής.

Image

1.Η βάση του αδριάντα του Ιατρίδη έχει το σχήμα υποβρυχίου!!!

2. Τελικά, ο Αλφειός ερωτεύτηκε την Αρεθούσα, ακόλουθο της Αρτέμιδας, και την κυνήγησε έως την Ορτυγία, νησί απέναντι από τις Συρρακούσες. Η Αρεθούσα για να μην πέσει στα χέρια του έγινε πηγή και ο Αλφειός ποτάμι, το οποίο εκβάλλει κοντά στους Λετρίνους.

Image

 

3. Πρόκριτος του Πύργου και γενάρχης της οικογένειας των Αυγερινών.