Το κτίριο της πρώην Νομαρχίας Ιωαννίνων άρχισε να κτίζεται το 1935 σε σχέδια της Ερικαίτης Ιωαννίδου. Το 1940 βομβαρδίζεται και για πολλά χρόνια παραμένει ερείπιο. Ξανακτίζεται το 1960 έως και το δεύτερο όροφο και το 1970 προστίθεται και ο τρίτος όροφος σε παραδοσιακό «γιαννιώτικο» ρυθμό, ο οποίος έρχεται εμφανώς σε αντίθεση με το νεοκλασικό ύφος του αρχικού κτιρίου. Η τοποθεσία ωστόσο έχει μακρά ιστορία…..

Image

       Από τον 15ο αιώνα ήδη κατοικείται η ευρύτερη περιοχή της σημερινής κεντρικής πλατείας (η περιοχή τότε ονομαζόταν Ναμάς Γκιαχ, δηλαδή τόπος προσευχής). Η ουσιαστική κατοίκηση όμως της περιοχής έγινε κατά τα μέσα του 17ου αιώνα. Εδώ τοποθετείται το αρχαιότερο μουσουλμανικό νεκροταφείο της πόλης · παλαιότερα, εδώ βρέθηκαν ανέπαφοι τάφοι Οθωμανών. Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα η περιοχή της κεντρικής πλατείας Ιωαννίνων φέρεται ως πυρήνας κατοικίας Οθωμανών, ενώ όσο προχωρούμε προς τη σημερινή λεωφόρο Δωδώνης και την έξοδο της πόλης, η περιοχή κατοικείται από Έλληνες.

Image

 

       Εδώ όμως έχουμε και ένα από τα σπουδαιότερα τεμένη της πόλης, το οποίο έδωσε το όνομα του στην περιοχή. Το Τέμενος Ναμάς Γκιαχ ιδρύθηκε αρχικά ως μετζήτ (χώρος προσευχής, δίχως μιναρέ) και ανεγέρθηκε στη θέση του Ιερού Ναού Αγίας Παρασκευής (1484), εκεί που σήμερα βρίσκεται το Μέγαρο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων. Ακριβή χρονολογία μετατροπής του μετζήτ σε τέμενος δεν έχουμε, αλλά πιθανή εποχή είναι το τέλος του 18ου αι. Σε καρτ ποστάλ του 1918 ο μιναρές του Ναμάς Γκιάχ είναι ακόμα επιβλητικός…. Το τέμενος κατεδαφίστηκε το 1924 κατά τη γενικότερη κατεδάφιση των περισσοτέρων από τα 17 τεμένη της πόλης.

Image

 

          Ο Εβλιγιά Τσελεμπή (1670) αναφέρει πως πλησίον του Τεμένους Ναμάς Γκιαχ υπήρχε λουτρό με πολύ καθαρό και “νόστιμο” νερό. Ο δε Λαμπρίδης αναφέρει πως πλάι στο Τζαμί Ναμάς Γκιαχ υπήρχε αρχαίο υδραγωγείο (λόγω και του ύψους της τοποθεσίας). Ο Σαλαμάγκας σημειώνει πως κάτω από το ΙΛΙΟΝ ΠΑΛΛΑΣ φαίνεται πως πολύ παλιά περνούσε σωλήνας νερού που ερχόταν από το βυζαντινό υδραγωγείο με κατεύθυνση το Κάστρο και τις συνοικίες πέριξ αυτού.

Image

      Σήμερα, το άλλοτε Μέγαρο της Νομαρχίας Ιωαννίνων στεγάζει υπηρεσίες της Περιφέρειας Ηπείρου. Εμπρός από το κτίριο, εκατέρωθεν της εισόδου έχουν τοποθετηθεί και δυο αγάλματα. Πρόκειται για εκείνο το Ελευθέριου Βενιζέλου (του Θόδωρου Παπαγιάννη, έργο του 1986, με ύψος 2,10 μ.), το οποίο έως την πρόσφατη ανάπλαση της Πλατείας υπήρχε απέναντι, στο βάθος της Πλατείας Πύρρου. Αριστερά της εισόδου της Νομαρχίας βρίσκεται ο αδριάντας του Ιωάννη Κωλέττη (του Κώστα Καζάκου, έργο του 2002, με ύψος 2,10 μ.).

Image

 

Image

 

Διονύσης Δ. Λιανός