Posts from the ‘Ioannina History Land’ Category

Ioannina History Land: το Δημαρχείο Ιωαννίνων!!!

        Στη θέση του σημερινού Δημαρχείου Ιωαννίνων, από τον 19ο αιώνα υπήρχε το επιβλητικό Οθωμανικό Διοικητήριο. Το κτίριο του Διοικητηρίου κτίστηκε το 1870 από το Ρασήμ πασά και έφερε νεοκλασικό, αλλά εν μέρει και ανατολίτικο, αρχιτεκτονικό χαρακτήρα. Ένα χρόνο αργότερα, στο πλαίσιο της γενικότερης αναδόμησης και μεταρρύθμισης στην πόλη, ιδρύεται ο Δήμος Ιωαννιτών.  Γύρω στο 1895, ο τότε δήμαρχος της πόλης, Χαϊρή Πατσαντάς ανεγείρει το Δημαρχείο Ιωαννίνων, εκεί που σήμερα στεγάζεται το Δημοτικό Ωδείο, πίσω από την Πλατεία Πύρρου. Το 1930 ξεσπά πυρκαγιά στο Διοικητήριο και καταστρέφει ολοσχερώς το κτίριο. Σε παραδοσιακό αρχιτεκτονικό ρυθμό (μεταβυζαντινό) ανεγείρεται το 1938 το σημερινό κτίριο, έργο του αρχιτέκτονα Αρ. Ζάχου, για να στεγαστεί το τοπικό υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος ενώ αργότερα δωρίζεται στο Δήμο Ιωαννιτών, ο οποίος το χρησιμοποιεί ως Ζωσιμαία Δημοτική Βιβλιοθήκη και από το 1980-1983, επί δημαρχίας Θ. Γεωργιάδη, ως Δημαρχείο.

Η φωτογραφία της ημέρας!

Η φωτογραφία της ημέρας!

21 Φεβρουαρίου 1913 – 21 Φεβρουαρίου 2014
101 χρόνια από την Απελευθέρωση της πόλης των Ιωαννίνων και την ενσωμάτωση της Ηπείρου στην Ελλάδα!!
Φωτογραφία της 21ης Φεβρουαρίου 1913 από τους εορτασμούς στην κεντρική πλατεία των Ιωαννίνων!

Η (επίκαιρη) εικόνα της ημέρας!

Η (επίκαιρη) εικόνα της ημέρας!

Στη φωτογραφία φαίνεται η εικόνα του Αγίου Γεωργίου, πολιούχου της πόλης των Ιωαννίνων, τη μνήμη του οποίου τιμά η Ορθόδοξη Εκκλησία στις 17 Ιανουαρίου! Ο Άγιος Γεώργιος ο εξ Ιωαννίνων είναι, εκτός από πολιούχος της πρωτεύουσας της Ηπείρου, προστάτης της Προεδρικής Φρουράς της Ελληνικής Δημοκρατίας, επειδή είναι ο μόνος άγιος της Εκκλησίας μας, ο οποίος φέρει τη φουστανέλα!
Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου των Ιωαννίνων δεσπόζει στην κεντρική αίθουσα εκδηλώσεων του στρατοπέδου Γεώργιος Τζαβέλας, όπου εδρεύει το Τάγμα της Προεδρικής Φρουράς και βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας.
Στα Γιάννενα, ο ναός του Αγίου Γεωργίου βρίσκεται στην Πλατεία Πάργης, στο κέντρο της πόλης, όπου φυλάσσεται και η κάρα του πολιούχου. Ο Άγιος Γεώργιος απαγχονίστηκε από τις τουρκικές αρχές των Ιωαννίνων στις 17 Ιανουαρίου 1838 στην κεντρική πύλη του κάστρου της πόλης, επειδή αρνήθηκε να αλλαξοπιστήσει!
Το όνομά του έχει πάρει η μικρή πλατεία που απλώνεται μπροστά στο σημείο που απαγχονίστηκε, αν και το σημείο είναι ευρέως γνωστό ως πύλη του κάστρου ή ως Κουρμανιό.

Ioannina History Land: Η Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία

        Έως το 1929, στο χώρο που σήμερα βρίσκεται η Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων,  επί της Λεωφόρου Δωδώνης, υπήρχε το Τέμενος Οσμάν Τσιαούς. Το τέμενος αυτό έφερε το όνομα του ιδρυτή του και είχε δώσει το όνομα και στη γύρω περιοχή. Η χρονολογία ίδρυσής του δεν είναι γνωστή. Το τέμενος είχε πλούσια εμφάνιση με πολυτελείς καμαρωτούς τάφους, επιτύμβιες πλάκες και έκτυπα καλλιτεχνικά αραβουργήματα, χρωματισμένα πράσινα.

Image

       Η ανέγερση της Ακαδημίας τοποθετείται τη δεκαετία του 1930. Από ό,τι αναφέρει ο Κ. Παπαγεωργίου, η Ζωσιμαία Ακαδημία λειτουργούσε ως σχολείο ήδη το 1940, οπότε κηρύχτηκε ο πόλεμος και το σχολείο μετετράπη σε νοσοκομείο. Άλλες πηγές μάς πληροφορούν για το ότι ακόμα και μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μια πτέρυγα της Ακαδημίας στέγαζε το 406 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων. Το Στρατιωτικό Νοσοκομείο μετεστεγάστηκε οριστικά από εδώ το 1980, επί δημαρχίας Θεόδωρου Γεωργιάδη.

Image

    Για πολλά χρόνια στις πτέρυγες της Ακαδημίας σπούδασαν πολλοί από τους διδασκάλους μας, καθότι το κτίριο ήταν Παιδαγωγική Ακαδημία. Επιπλέον, εδώ στεγάστηκαν τα πρώτα τμήματα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, όταν ακόμα λειτουργούσαν ως παράρτημα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σήμερα στο γιγάντιο οικοδόμημα της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας στεγάζονται σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, στην κεντρική πτέρυγα υπάρχει αίθουσα εκθέσεων, αλλά και η Αίθουσα Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος.

Image

          Στον προαύλειο χώρο υπάρχουν και κάποια γλυπτά, όπως ο ΤΥΜΒΟΣ ΕΡΥΘΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ (του Θόδωρου Παπαγιάννη, 2000). Τέλος, αριστερά της κεντρικής εισόδου, στήθηκε το 2006 το ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ (του Θόδωρου Παπαγιάννη). Στήθηκε με τη φροντίδα του Συνδέσμου Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ιωαννίνων. Συμπληρώνεται με δυο σχετικά ποιήματα, του εθνικού ποιητή Κωστή Παλαμά και της ποιήτριας Αν. Μωραΐτη, το ένα αφιερωμένο στο δάσκαλο και το άλλο στη δασκάλα.

Ανάμεσα στους θρύλους και την Ιστορία: Η κυρα-Φροσύνη!!!!

“Τ’ ακούσατε τι γίνηκε στα Γιάννενα στη λίμνη,

που πνίξανε τις δεκαεφτά με την Κυρά-Φροσύνη;

Αχ, Φροσύνη παινεμένη,

τι κακό ‘παθες καημένη”.

 Image

        Τα Γιάννενα είναι αναμφίβολα η βαλκανική «πρωτεύουσα» των θρύλων και των παραδόσεων. Ούτε ένας ούτε δύο, αλλά αμέτρητοι θρύλοι συνοδεύουν όλη την περιοχή ανά τους αιώνες και πηγή όλων αυτών η λίμνη, το Νησί, το κάστρο…. Ο πλέον διάσημος όμως θρύλος έχει ιστορικό βάθρο. Πρόκειται για εκείνον του πνιγμού της Κυρα- Φροσύνης. Από τους πλέον δημοφιλείς στην Ελλάδα, από τους πλέον τραγουδισμένους.

Image

          Την Κυρα-Φροσύνη ο λαός την έκανε θρύλο. Πήρε το όνομά της και το έκανε διάσημο, το χάρισε στη λίμνη, στο νησί, στα Γιάννενα, το πέρασε στην αιωνιότητα. Η Κυρα-Φροσύνη ήταν μια νεαρή γυναίκα από τα Γιάννενα, σύζυγος του έμπορου Δημητρίου Βασιλείου. Επρόκειτο για γυναίκα γοητευτική, έξυπνη, μορφωμένη, αλλά ο περιηγητής Leake γράφει πως “ενσάρκωνε τον τύπο της αρχαίας εταίρας”. Αυτή τη γυναίκα ερωτεύτηκε ο γόης Μουχτάρ πασάς, γιος του Αλή πασά, παρόλο που ήταν ήδη παντρεμένος. Ο Αλή πασάς ιδιαίτερα δυσαρεστημένος από την απιστία του γιου του και τη θλίψη της νύφης του, έλαβε πρωτοβουλίες. Τα φθονερά παράπονα της γυναίκας του Μουχτάρ πασά στον πεθερό της, Αλή πασά, φαίνεται πως είχαν στόχο τη Φροσύνη. Η αδελφή της πάλι, σύζυγος του Βελή, φθονούσε δυο ή τρεις παντρεμένες Γιαννιώτισσες. Αυτές οι κατηγορίες υπήρξαν, κατά τον Leake, η άμεση αιτία του τρομερού γεγονότος. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων ήταν δεκαεπτά.  Ένα βράδυ του Γενάρη του 1801 ή 1804, δεκαεπτά συνολικά γυναίκες – χριστιανές και μουσουλμάνες – ρίχτηκαν στη λίμνη μέσα σε σακιά και θανατώθηκαν…..

     Τότε τελείωσαν όλα για την Κυρα-Φροσύνη, αλλά έκτοτε το όνομά της έγινε συνώνυμο των θρύλων και της ιστορίας της πόλης…..

Διονύσης Λιανός 

Το Κάστρο των Ιωαννίνων!!!

         Το Κάστρο των Ιωαννίνων αποτέλεσε την απαρχή της πόλης των Ιωαννίνων και για αιώνες αποτέλεσε τον αστικό πυρήνα της περιοχής. Μετρά περίπου 1500 χρόνια ύπαρξης, πολλές επισκευές και ανακατασκευές, αμέτρητους θρύλους, παραδόσεις, ηγεμόνες, χιλιάδες επισκεπτών ετησίως.

Image

    Το Κάστρο των Ιωαννίνων, ωστόσο, δεν είναι μόνο ένα τεράστιο μουσείο πολυπολιτισμικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για το σήμερα ενός σημαντικό τμήματος των Ιωαννίνων. Το Κάστρο σε αυτή την πόλη δεν είναι μόνο χθες.  Πίσω από τα πελώρια τείχη υπάρχει ακόμα ζωή.

Image

      Αναμφίβολα, το Κάστρο στα Γιάννενα είναι σημείο αναφοράς. Το Κάστρο στα Γιάννενα είναι ρομαντισμός, είναι ένα μειδίαμα στην πόλη που αγαπούμε, είναι η βεράντα των ματιών μας προς όλο τον ορίζοντα στο λεκανοπέδιο….

Image

Γενική Ιστορία του Κάστρου των Ιωαννίνων

     Το Κάστρο των Ιωαννίνων είναι κατασκευασμένο επάνω σε μια χερσόνησο, την οποία και περιβάλλει, στα ΝΔ της λίμνης Παμβώτιδας. Πρόκειται για μια σχεδόν τετράγωνη χερσόνησο, με έδαφος βραχώδες, αλλά σχετικά ομαλό, στο ίδιο περίπου επίπεδο με την λίμνη. Μόνο σε δύο σημεία της, το ΒΑ και ΝΑ, απολήγει σε αντίστοιχα βραχώδη υψώματα, τα οποία και μετατράπηκαν σε ακροπόλεις. Έως τις αρχές του 20ου αι., περιβαλλόταν από τις τρεις πλευρές της, Α, Β και Ν, όπου σήμερα απαντά η παραλίμνια λεωφόρος, από τα νερά της λίμνης, από έλη και καλαμιώνες, ενώ στην χερσαία Δ, είχε ανασκαφεί μεγάλη τάφρος (πιθανόν κατά τα πρότυπα των φράγκικων κάστρων). Μάλιστα, στην Α πλευρά υψώνονταν απόκρημνοι βράχοι, που σχημάτιζαν και συνεχίζουν να σχηματίζουν ένα πέτρινο τείχος.

Image

Image

       Σήμερα το Κάστρο καταλαμβάνει μια έκταση 180 περίπου τ.μ., ενώ οι διαστάσεις του φαίνεται πως είναι 556 επί 580 μέτρα. Το Κάστρο των Ιωαννίνων στην σημερινή του μορφή διασώζει το σύνολο των τμημάτων του: τον σχεδόν ακέραιο περίβολο, τις δύο ακροπόλεις με τα κτίρια στο εσωτερικό τους αλλά και τον οικισμό με ποικίλα οικοδομήματα όπου όλα συμπλέκονται αδιάσπαστα με τις σύγχρονες οικίες, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα τμήματα της σύγχρονης πόλης. Πιο συγκεκριμένα, ο περίβολος ακολουθεί μερικώς το κυρίαρχο στην Ευρώπη, για την δεδομένη περίοδο, προμαχωνικό σύστημα. Το πάχος των τειχών σε κάποια σημεία αγγίζει τα 10 – 13 μέτρα και καθιστούσε έτσι παλαιότερα εφικτή τη διέλευση ακόμα και ιππήλατων αμαξών επάνω τους.

Image

          Το πολεοδομικό σχέδιο του κάστρου διατηρείται έως σήμερα σχεδόν το ίδιο, ώστε οι βασικοί δρόμοι που το διέσχιζαν από παλιά να υπάρχουν και σήμερα, όπως η οδός Ανδρόνικου, Ιουστινιανού, Πατριάρχου Ιωάσαφ και άλλοι. Οι δρόμοι στο κάστρο ήταν στενοί και ακανόνιστοι και σε πολύ μικρά τμήματά τους ευθύγραμμοι.

Image

     Όλα τα σπίτια εντός του κάστρου είναι διώροφα ή μονοκατοικίες, εκ των οποίων τα περισσότερα χρονολογούνται έως και τον 19ο αιώνα ενώ τα υπόλοιπα είναι σύγχρονες κατασκευές χτισμένες στο στυλ που επιβάλλει η ηπειρώτικη αρχιτεκτονική, αλλά και η Πολεοδομία με τους κανονισμούς της περί προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα σπίτια εδώ χαρακτηρίζονται λαϊκά, κτισμένα το ένα πλάι στο άλλο, ενώ σε καμία περίπτωση δεν ακουμπούν τα τείχη.

Image

Image

       Κεντρική πύλη του κάστρου θεωρείται η πύλη που βρίσκεται στο Κουρμανιό, δηλαδή στην περιοχή όπου συναντούνται οι οδοί Αβέρωφ (από κέντρο πόλης), Κωνσταντίνου Καραμανλή (από μώλο) και Εθνικής Αντιστάσεως (από Σκάλα). Πάνω από την κεντρική πύλη υψώνεται ο πύργος του ρολογιού. Το ρολόι λειτουργούσε κανονικά ως και την καταστροφή του από τους Ιταλούς κατακτητές της πόλης το 1917. Στην κεντρική πύλη του Κάστρου απαγχονίστηκε ο – σήμερα πολιούχος της πόλης – Νεομάρτυς Γεώργιος των Ιωαννίνων το 1838.

Image

Επιμέλεια: Διονύσης Λιανός

Ioannina History Land: Οδός Διονυσίου του Σκυλόσοφου!!!

Και ποιος δεν αγάπησε αυτό το μέρος? Και ποιος δεν έκανε μια βόλτα ονειρική?? Ποιος δεν μαγεύτηκε από την αίσθηση αυτή??
Image

       Μεταξύ των ανατολικών τειχών του κάστρου και της λίμνης υπάρχει δρόμος, ο οποίος είναι οδός για οχήματα, ποδηλατόδρομος και πεζόδρομος. Αυτός ο δρόμος είναι ο περιφερειακός του κάστρου, αλλά ουσιαστικά ενώνει το Μώλο με τη Σκάλα. Ο περιφερειακός αυτός δρόμος ή – επίσημα – οδός Διονυσίου Φιλόσοφου, άρχισε να δημιουργείται τη δεκαετία του 1930, ως χωματόδρομος. Τα πλατάνια από την πλευρά της λίμνης φυτεύονταν εκείνη την περίοδο, ενώ εκείνα από την πλευρά των τειχών είχαν φυτευτεί ήδη και αναπτύσσονταν.

Image

     Η οδός Διονυσίου Φιλόσοφου είναι γεμάτη από γλυπτά σύγχρονης τέχνης, των οποίων η θεματολογία έχει αντληθεί κυρίως από τη λίμνη, την ιστορία της και τους θρύλους! Από την άλλη, ο δρόμος αυτός έχει πάρει το όνομά του από το Διονύσιο το Φιλόσοφο και τη σπηλιά (στην αρχή αυτού του δρόμου) όπου συνελήφθη από τους Τούρκους των Ιωαννίνων κι έπειτα μαρτύρησε.

Image

      Το 1611 ο Επίσκοπος Τρίκκης Διονύσιος (ο αποκληθείς “Φιλόσοφος” και από τους Τούρκους “Σκυλόσοφος) κινείται με μερικές εκατοντάδες άντρες κατά της τουρκικής διοίκησης των Ιωαννίνων. Πετυχαίνει να τους αιφνιδιάσει, αλλά εν τέλει η επανάσταση αποτυγχάνει, οι Τούρκοι πνίγουν στο αίμα την κίνηση και ο επίσκοπος συλλαμβάνεται στη σπηλιά που σήμερα βρίσκεται στην αρχή της ομώνυμης παραλίμνιας οδού. Λίγο αργότερα απαγχονίζεται στην Καλούτσιανη, έξω από το Τζαμί. Η στιγμή αυτή σηματοδοτεί μια στροφή στην ιστορία της πόλης. Οι χριστιανοί διώκονται από το κάστρο, οι μουσουλμάνοι εγκαθίστανται εντός αυτού, εκκλησίες γκρεμίζονται και ανεγείρονται επιβλητικά τεμένη στην πόλη.

 Image

Image

Διονύσης Δ. Λιανός